سیستان و بلوچستان

منطقه سیستان فرهنگ و گویش مردم سیستان ، مکان های دیدنی سیستان

آشنایی با منطقه سیستان

در این مقاله از سایت سیستان نت قصد داریم شما را با فرهنگ و گویش مردم منطقه سیستان و همچنین مکان های زیبا و دیدنی این خطه زیبا از کشور عزیزمان ایران آشنا نمایم.

ابتدا خدمت شما کاربران عزیز عرض کنم که استان سیستان و بلوچستان به دلیل وسعت طولانی به 2 منطقه سیستان و بلوچستان تقسیم شده است که هر منطقه دارای آب و هوا و همچنین گویش و فرهنگ منحصر به فرد خود را دارا می باشد.

اگر می خواهید اطلاعات کافی درباره جغرافیای استان سیستان و بلوچستان کسب کنید پیشنهاد می کنم مقاله دیگر ما با عنوان سیستان و بلوچستان کجاست را حتما ببینید

ولی ما در این نوشته قصد داریم درباره منطقه سیستان صحبت کنیم و این خطه دیدنی را برای شما معرفی نماییم.

میدانم که در شاهنامه فردوسی با پهلوان افسانه ای که رستم نام دارد و از دیار سیستان است آشنا شده اید و قصه ی زیبای رستم و سهراب را بارها در کتاب ها و از بزرگترهای خود شنیده اید.

بله درست است سیستان دارای قدمت تاریخی بسیار گسترده و قابل توجهی دارد و نظر هر گردشگر و باستان شناسی را می تواند به خود جلب نماید و او را محو این تاریخ عظیم و شگفت انگیز کند.

جغرافیای سیستان

همانطور که اول نوشته اشاره کردم استان سیستان و بلوچستان به دو منطقه تقسیم شده است که بخش شمالی آن سیستان و بخش جنوبی بلوچستان نام دارد.منطقه سیستان تقریبا در شرق ایران واقع شده است. و به دشت سیستان نیز معروف است.

سیستان منطقه ای هموار می باشد و تنها عارضه طبیعی آن کوه خواجه نام دارد که دارای ارتفاعی در حدود 610 متر از سطح دریا است.

منطقه سیستان دارای چندین شهرستان به شرح ذیل می باشد:

  • شهرستان زابل
  • شهرستان زهک
  • شهرستان هیرمند
  • شهرستان هامون
  • شهرستان نیمروز

مرکز سیستان شهرستان زابل است.

گویش مردم سیستان

تمام مردم این منطقه دارای یک گویش مشترک که در اصطلاح گویش سیستانی نام دارد و از گویش های فارسی است صحبت می کنند و دارای لهجه ای شیرین هستند.

البته خدمت شما عرض کنم که در این منطقه مردم بلوچ هم ساکن هستند که دارای زبان بلوچی می باشند اما اکثرا با گویش سیستانی صحبت می کنند.

مذهب مردم سیستان

منطقه سیستان دارای 2 مذهب سنی و شیعه است که بومی های سیستانی که در اصطلاح به آنها زابلی گفته می شود دارای مذهب شیعه و بلوچ های منطقه دارای مذهب سنی یا در اصطلاح اهل تسنن می باشند.

مردم بلوچ و سیستانی این منطقه دارای پیوند برادری مستحکم و بسیار قوی می باشند بطوری که در مراسمات شادی و غم یکدیگر شرکت می کنند و در مشکلات کنار همدیگر هستند و حتی پیوندهای ازدواج میانشان بسته می شود.

 

آثار باستانی و تفریحی منطقه سیستان

تاریخ چندین هزارساله سیستان از وسعت تمدن بشر در این منطقه حکایت می کند. بطوریکه دشت سیستان به بهشت باستان شناسان معروف شده است. در زیر ما به مهم ترین آثار باستانی سیستان اشاره و درخصوص آن اطلاعاتی را برای شما عزیزان بازگو می کنیم:

شهرسوخته

منطقه سیستان

شهر سوخته با قدمتی بیش از 5 هزار سال از معروف ترین آثار باستانی این منطقه نام دارد که مطمعنم اسم آن را تا کنون شنیده اید و حتما خیلی دوست دارید از نزدیک این منطقه شگفت انگیز را بازدید نمایید.

این شهر تاریخی در فاصله 50 کیلومتری جاده ی زابل به زاهدان قرار دارد. شهر سوخته دارای تپه ها و شهرک های کوچک متعددی می باشد که کاوش های تخصصی مختلفی در آن صورت گرفته.

به گفته ی رئیس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان زابل تا کنون اکتشافات زیادی در شهر سوخته انجام گرفته.

که از مهم ترین آن ها می توان به ساخت اولین انیمیشن متحرک جهان بدست یک ایرانی در 5 هزار سال پیش در شهر سوخته زابل اشاره کرد.این انیمیشن بر روی یک جام سفالی خلق شده است که در آن نقش بزی در حال پرش کردن مشاهده می شود.

همچنین شهر سوخته دارای شگفتی های باستان شناسی دیگری نیز می باشد از جمله جراحی جمجمه، چشم مصنوعی، بازی فکری و … که می توان از آثار کهن این شهر به آن اشاره کرد.

دهانه غلامان

دهانه غلامان در شهرستان زهک و نزدیکی روستای قلعه نو واقع شده است و فاصله آن با شهرستان زابل در حدود 40 کیلومتر می باشد.

باستان شناسان دهانه غلامان را به دوره هخامنشی نسبت داده اند. دهانه غلامان در دوران هخامنشی مرکز اداری – سیاسی پادشاهایی بوده است. یکی از دلایل پر اهمیت توجه به این شهر، کمبود یا بهتره بگم نبود آثار باستانی از دوره هخامنشیان در ایران است.

کوه خواجه

منطقه سیستان

همانطور که در بالا اشاره کردیم کوه خواجه تنها عارضه طبیعی دشت سیستان می باشد که ارتفاع آن از سطح دریا در حدود 610 متر است. کوه خواجه به کوه اوشیدا نیز معروف می باشد. که به معنای ابدی است. از لحاظ هندسی این کوه بسیار شباهت به ذوزنقه دارد.

کوه خواجه در فاصله 31 کیلومتری جنوب شهرستان زابل واقع شده است که کوهی بسیار زیبا و دیدنی می باشد که اطراف آن را دریاچه هامون فراگرفته و به صورت جزیزه ای در دریاچه هامون قرار دارد و در فصول پرآبی سال جلوه ای شگفت انگیز و چشم نما را به وجود می آورد.

در اطراف این کوه آثار باستانی متعددی از دوران ساسانیان و اشکانیان باقی مانده است که از جمله آن می توان به آرامگاه خواجه غلطان، خانه شیطان، قلعه چهل دختر، قلعه کهک کهزاد، ساختمان پیر گندم بریان و قبور اسلامی را نام برد.

همچنین ناگفته نماند که ادعاهایی وجود دارد که می گویند قبر رستم دستان در بالای این کوه قرار دارد چون در محوطه بیرونی دژ آثاری از قبرهای اشکانی مشاهده می شود.

زاهدان کهنه

شهر قدیمی زاهدان کهنه واقع در جاده زابل – زهک می باشد و در فاصله 8 کیلومتری شهرستان زهک و 17 کیلومتری شهرستان زابل قرار دارد.

جغرافی دان و باستان شناس انگلیسی در سفری که به استان سیستان و بلوچستان داشته است زاهدان کهنه را به لندن شرق نسبت داده است. در اطراف زاهدان کهنه بناهای متعددی از دوران اسلامی وجود دارد.

به گفته باستان شناسان خرابی های زاهدان کهنه در حدود 430 سال پیش توسط تیمور لنگ بدین صورت به جود آمده است. از زاهدان کهنه امروزه فقط قلعه تیمور باقی مانده است.

شهر زاهدان کهنه دارای 3 قسمت بوده که ارگ کهندز، شارستان و ربض را می توان نام برد که اطراف هرکدام را حصاری به همراه برج‌های دفاعی فراگرفته است.

چاه نیمه

یکی از مناطق تفریحی و دیدنی سیستان می باشد که هر ساله گردشگران زیادی از دیگر استان های ایران و هم چنین خارج از کشور را به خود جذب کرده است. چاه نیمه گودال های طبیعی بزرگ می باشند که درون آنها آب زیادی قرارگرفته.

در سیستان 4 تا چاه نیمه وجود دارد که به چاه نیمه های یک، دو، سه و چهار معروف هستند و آب رودخانه هیرمند که از سمت کشور افغانستان وارد ایران می شود از طریق کانال هایی به آن هدایت می شود.

چاه نیمه در فاصله 3 کیلومتری شهرستان زهک و 20 کیلومتری شهرستان زابل قرار دارد.به تازه گی دریاچه مصنوعی کوچکی به نام هامونک نیز در تفریحگاه چاه نیمه ساخته و افتتاح شده است که بسیار چشم نواز و دیدنی می باشد.

آب شرب منطقه سیستان و حتی شهرستان زاهدان از طریق همین دریاچه مصنوعی (چاه نیمه) تامین می شود. همچنین در هنگام کم آبی بخشی از آب کشاورزی سیستان توسط چاه نیمه تامین خواهد شد.

در حاشیه آب های زلال چاه نیمه، پارک جنگی و باغ وحشی توسط ریاست وقت دانشگاه زابل احداث شده است که منظره فوق العاده دیدنی و زیبایی را خلق نموده است و به یکی از محیط های تفریحی شهرستان زهک و مردم منطقه سیستان تبدیل شده است.

صنایع دستی منطقه سیستان

  • دودنی

یکی از صنایع دستی منطقه سیستان اسفند یا در اصطلاح و به گویش محلی مردم سیستان دودنی می باشد. دودنی گیاهی است دارویی که در زمین های منطقه سیستان می روید و مردم این منطقه از آن بعنوان تزیین خانه های خود استفاده می کنند و همچنین بر این باور هستند که دود کردن دودنی در خانه باعث از بین رفتن چشم زخم و همچنین دفع بلا از جان و مالشان می شود.

متاسفانه در حال حاضر به دلیل خشکسالی و کمبود آب و همچنین بوجود آمدن تزیینات مشابه خارجی، این تزیین زیبا و محلی به دست فراموشی سپرده شده است و کمتر آن را در بازار زابل مشاهده می کنیم.

  • حصیر بافی

یکی دیگر از صنایع دستی منطقه سیستان که در حال حاضر متاسفانه رو به نابودی و فراموشی است حصیربافی نام دارد. مواد اولیه آن به شکل طبیعی توسط مردم منطقه از نی زارهای دریاچه هامون تهیه می شود و با هنر دست زنان و مردان سیستانی به محصولات زیبایی تبدیل می شود.

از جمله محصولات حصیر بافی سیستان می توان به زیرانداز، جانماز، انواع سبد، سایه بان و پرده اشاره کرد.

امیدوارم که این مقاله مورد پسند شما واقع شده باشد و اطلاعات لازم در مورد سیستان را کسب نموده باشید. خوشحال می شویم با نظرات خود ما را در هرچه بهتر شدن مطالب کمک کنید.


منبع : سیستان نت

اطلاعات بیشتر

رضا پیری

کارشناس نرم افزار و علاقه مند به طراحی سایت و وردپرس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا